Η ΑΙΤΙΑ

Ὅταν βλέπουμε τήν πορεία τοῦ κόσμου, ἡ ὁποία πηγαίνει πρός τήν καταστροφή,
μποροῦμε νά εἴμαστε καί μόνο ἀπαισιόδοξοι. Χωρίς νά θέλουμε νά ἀναλύουμε τά συμπτώματα: Οἰκονομική κρίσι, ξεπεσμός κλπ... - δέν θά τελειώναμε ποτέ - θά ἤθελα νά μιλήσω γιά τό ποιά εἶναι ἡ ἀληθινή αἰτία.
Ποῦ εἶναι σήμερα τό ἁλάτι τῆς γῆς, τό ὁποῖο δέν ὑπάρχει μόνον γιά νά καρυκεύει,ἀλλά καί νά διατηρεῖ; Ποῦ εἶναι τό προζύμι πού κάνει τό ζυμάρι νά φουσκώνει; Ποῦ εἶναι οἱδέκα ἱκανοί δίκαιοι νά μεταστρέψουν τό θέλημα τοῦ Θεοῦ; (βλ.Γεν. 18,22-33). Ποῦ εἶναι αὐτή ἡ φωτιά (ὁ ζῆλος) πού ὁ Κύριος ἔβαλε στή γῆ; (Λουκ.12,49).
Λέγεται γιά τόν Ἀββᾶ Σισώη ὅτι ὁ Θεός τοῦ ἔδωσε τήν δύναμι νά σώση ὅλη τήν δική του γενιά. Μιά μέρα ἕνας ἀδελφός τοῦ εἶπε: «Ἀββᾶ, κάθε μέρα κάνω τόν κανόνα μου, κάνω καί αὐτό καί ἐκεῖνο, τί μοῦ λείπει ἀκόμη;» Ὁ Ἀββᾶ Σισώης ὕψωσε τά χέρια του πρός τόν οὐρανόν τά ὁποῖα ἔγιναν φωτιά καί τοῦ ἀπήντησε: «Ἐάν θέλης νά γίνης σάν αὐτά τά χέρια...»καί ὁ ἀδελφός ἐπῆρε τό μάθημα.
Ἀρκούμαστε στά ἐξωτερικά μας καθήκοντα: Παπαγαλίζουμε τίς πρωϊνές καί βραδυνές ἀκολουθίες. Προσέχομε νά μή τρῶμε ὅ,τιδήποτε στίς ἡμέρες νηστείας κλπ... Καίἰδού εἴμαστε καλοί Χριστιανοί, τουλάχιστον φθάνουμε νά καθησυχάσουμε τήν συνείδησί μας.
Τήν περασμένη Κυριακή διαβάσαμε τό Εὐαγγέλιο τοῦ νέου πλουσίου.Συμπεριφερόταν μέ τόν ἴδιο τρόπο, μόνον μέ τήν τήρησι τοῦ νόμου, καί ἐκεῖ ἐσταματοῦσε.Ὅταν ὁ Χριστός τοῦ εἶπε νά ἀπαλλαγῆ ἀπό τά πλούτη του, ὁ νέος ἔφυγε πολύ λυπημένος,γιατί ἦταν πολύ δεμένος μέ τά ἀγαθά του. Τά πλούτη μας δέν εἶναι ὁπωσδήποτε τά ὑλικάἀγαθά ἀλλά καί τά πάθη μας: Τήν ὑπερηφάνειά μας ἡ ὁποία μᾶς κάνει νά πιστεύουμε ὅτι εἴμαστε τό κέντρον τοῦ κόσμου ἤ Μίς Ὁρθοδοξία. Ὁ ἐγωκεντρισμός μας πού μᾶς κάνει νά στρεφώμαστε γύρω ἀπό τόν ὀμφαλόν μας καί χίλια ἄλλα.
Φοβᾶμαι ὅτι ἐνεργοῦμε σάν τόν Ἰωνᾶ ὁ ὁποῖος ἔψαχνε νά φύγη μακρυά ἀπό τό πρόσωπο τοῦ Θεοῦ, γιά νά ἀποφύγη τήν ἀποστολή του. Πιστεύω ὅτι ἡ μοῖρα θά πέση ἐπάνω μας καί ὅτι ἡ θύελλα θά ἡσυχάσει μόνον ὅταν οἱ ἔνοχοι θά πεταχθοῦν στή θάλασσα; – οἱδυστυχισμένοι ναῦτες τῆς ἐποχῆς τοῦ Ἰωνᾶ, δέν ἦσαν βεβαίως ἅγιοι, ἀλλά ὁ Ἰωνᾶς ἦταν ὁμεγάλος ὑπεύθυνος. «Παντί δέ ὧ ἐδόθη πολύ, πολύ ζητηθήσεται παρ’ αὐτοῦ, καί ὧπαρέθεντο πολύ, περισσότερο αἰτήσουσιν αὐτόν.» (Λουκ. 12, 48.) Μή κατακρίνουμε λοιπόν τούς ἀνθρώπους τοῦ κόσμου, οἱ ὁποῖοι ἀγνοοῦν τόν Θεόν ἀλλά νά σκεπτώμεθα ὅ,τι ἔχουμε λάβει ἀπό τήν ἡμέρα τοῦ Βαπτίσματος. Μή ξεφεύγουμε ἀπό τήν ἀποστολή μας, δηλαδή νά θυσιαστοῦμε καί νά ἁγιασθοῦμε γιά τήν Ἐκκλησία καί τόν κόσμο.
Τοῦτο σημαίνει ὅτι δέν εἶναι νά κάνουμε μιά προσευχή ἤ μερικές μετάνοιες παραπάνω ἀλλά νά ἐκτελέσωμε μιά πλήρη μεταστροφή τῆς συμπεριφορᾶς μας. Οἱ ἁπλές μας παραδόσεις καί τά καθήκοντά μας πρέπει νά πάρουν φωτιά, αὐτήν τήν φωτιά πού ὁΚύριος ἦλθε νά βάλη στήν γῆ, μέ μιά ἄλλη λέξι, τό Ἅγιο Πνεῦμα.
Μή ἀρκούμαστε στήν ἐτικέτα τοῦ Χριστιανοῦ μέ τόν ὑπότιτλον «Ὀρθόδοξος», ἀλλά νά ζοῦμε σέ βάθος τήν δέσμευσί μας ἐμπρός στόν Κύριο.
Παρά τήν ἀποστασία τοῦ κόσμου τούτου καί τήν δειλία μας πιστεύω ὅτι ὁ Κύριος φυλάσσει, ὅπως τήν ἐποχή τοῦ Ἠλία «ἑπτά χιλιάδες ἀνθρώπους πού δέν λύγισαν ἐμπρός στόν Βαάλ καί δέν τόν προσκύνησαν» (Α ́Βασιλ. 19,18). Χάριν αὐτῶν τῶν ὀλίγων δικαίων ἡ γῆδιασώζεται ἀκόμη̇ κρυμμένοι δίκαιοι, πού δέν κάνουν ἐντυπωσιακά κατορθώματα ἀλλά πού διακρίνονται μέ τήν ταπείνωσίν τους καί τήν διακριτικότητά τους.

Ἀρχιμανδρίτης Κασσιανός

Δικαιοσύνη καί Εὐσπλαχνία

Δικαιοσύνη καί Εὐσπλαχνία

Ὁ Θεός εἶναι δίκαιος καί φιλεύσπλαχνος, τό ἕνα δέν πάει χωρίς τό ἄλλο. Μποροῦμε νά ποῦμε ἐπίσης, ἡ δικαιοσύνη τοῦ Θεοῦ εἶναι φιλεύσπλαχνη καί ἡ θεία φιλευσπλαχνία εἶναι δίκαιη. Μέ ἄλλα λόγια: Ἡ θεία δικαιοσύνη εἶναι εὐσπλαχνία καί ἡ θεία εὐσπλαχνία εἶναι δικαιοσύνη.
Ἐκφράζομαι μέ τρόπον ἀνθρώπινον, σύμφωνα μέ τόν τρόπον πού μᾶς εἶναι συνηθισμένος, διότι ὁ Θεός εἶναι ἀκατάληπτος καί ὅ,τι πηγάζει ἀπ' Αὐτόν δέν μπορεῖ νά περικλεισθῆ σέ λέξεις.
Μία δικαιοσύνη χωρίς φιλευσπλαχνία εἶναι βαναυσότητα καί ἡ φιλευσπλαχνία χωρίς δικαιοσύνη εἶναιμαλθακότητα. Ἡ Ἁγ.Γραφή μᾶς δίνει, παραδείγματος χάριν, γιά τήν πρώτην περίπτωσιν, τούς Γραμματεῖς καί τούς Φαρισαίους καί γιά τήν δεύτερην περίπτωσιν, τόν Ἠλί.
Οἱ πρῶτοι εἶχαν μόνον τόν Νόμον μπροστά στά μάτια τους, χωρίς νά φροντίζουν γιά τό πρόσωπον τοῦ φταίχτη, καί ὁ δεύτερος δέν σκεπτόταν παρά τούς ἀσεβεῖς υἱούς του, χωρίς νά φροντίζει γιά τόν θεῖον Νόμον.
Οἱ Νόμοι καί Κανόνες τῆς Ἐκκλησίας ὑπάρχουν γιά νά μᾶς βοηθήσουν νά προχωρήσουμε καί νά βαδίσουμε εὐθεῖα στόν πνευματικόν δρόμον μας καί πρέπει νά τούς ἐφαρμόζουμε σύμφωνα μέ τίς περιστάσεις, πού μπορεῖ νά εἶναι ἐλαφρυντικές ἤ ἐπιβαρυντικές ἤ ἀκόμη καί νά καθιστοῦν τούς κανόνες καί τούς νόμους, σέ μερικές περιπτώσεις ἐκτός χρήσεως.
Στήν ἀνάγκη δέν ἐφαρμόζεται ὁ νόμος, ὅπως εἴπαμε καί ὅπως βλέπουμε στήν Ἀγ.Γραφή ὅταν οἱ μαθητές, πού πεινοῦσαν, ἐμάζευαν καί ἔτρωγαν σιτάρι τήν ἡμέρα τοῦ Σαββάτου πού ἦταν ἀπηγορευμένον (Μάρκ. 2,23) ἤ ὅταν ὁ πρ.Δαβίδ μέ τού συνοδούς του εἰσῆλθε στόν Ναόν καί ἔφαγαν τούς ἄρτους τῆς προθέσεως, πού δέν ἐπιτρέπετο νά φᾶνε παρά μόνον οἱ Ἱερεῖς (Ι Βασιλ.21,4).
Ἡ νηστεία πού καθώρισε ἡ Ἐκκλησία ἐξυπηρεῖ διά νά ταπεινώσει τό σῶμα. Νά ἐπιβάλης ἐν τούτοις χωρίς διάκρισιν τήν νηστείαν σέ ἕναν ἄρρωστον, φέρει βλάβην διότι ἡ ἀρρώστεια κάνει ἤδη αὐτό πού ἐπιδιώκει ἡ νηστεία καί ἀντί νά ταπεινώσει τό σῶμα τό καταβάλη ὑπερβολικά.
Στήν περίπτωσι τῆς ἀρρώστειας, ὁ νόμος τῆς νηστείας πρέπει νά βρῆ μία ἀνακούφισι ἤ ἀκόμη νά μή ἐφαρμοσθῆ. Ἐάν ἐφαρμόζουμε τούς νόμους αὐστηρά, χωρίς νά λάβουμε ὑπ'ὄψιν τίς περιστάσεις, χωρίς νά χρησιμοποιήσουμε τήν οἰκονομίαν ἐκεῖ ὅπου πρέπει, τότε αὐτοί οἱ νόμοι γίνονται ἐμπόδιον καί ὄχι βοήθεια μέσα στήν Ἐκκλησίαν.
Ἡ διάκρισις λοιπόν εἶναι αὐτή πού θά κρατήση τήν ἰσορροπία μεταξύ δικαιοσύνης καί φιλευσπλαχνίας καί θά κρατήση τήν βελόναν τῆς ζυγαριᾶς ἀκριβῶς στήν μέσην, χωρίς νά γέρνη οὔτε στήν μία πλευράν οὔτε στήν ἄλλην.
Οἱ νόμοι καί οἱ Κανόνες εἶναι γενικοί καί πρέπει νά ἐφαρμώζονται ὄχι μόνον σύμφωνα μέ τίς περιστάσεις,ἀλλά κυρίως λαμβάνοντας ὐπ' ὄψιν τό πρόσωπον πού ἔσφαλε. Διαφορετικά πρέπει νά ἐνεργεῖ μπροστά σέ ἕναν ἁμαρτωλόν πού μετανοεῖ καί διαφορετικά ἀπέναντι σ' ἕναν ἁμαρτωλόν πού μένει ἀμετανόητος.
Κάθε φορά πού ὁ Θεός βλέπει κάποιον εἰλικρινῶς μετανοοῦντα φέρεται μέ εὐσπλαχνία καί τό Εὐαγγέλιο εἶναι γεμάτο παραδείγματα: Ἡ πόρνη γυναίκα (Ἰωάν.8,3) ἡ ὁποία σύμφωνα μέ τόν νόμον ἔπρεπε νά λιθοβολιθῆ, ἀλλά ὁ Χριστός, πού ἦλθε γιά νά μᾶς σώσει, συγχώρησε τήν ἁμαρτίαν της. Στήν παραβολήν τοῦ ἀσώτου υἱοῦ βλέπουμε τόν Πατέρα τοῦ ἀσώτου υἱοῦ (Λουκ.15), τοῦ ὁποίου ἡ πατρική ἀγάπη δέν εἶχε ὑστεροβουλία, νά βλέπη μόνον τήν ἐπιστροφήν τοῦ χαμένου υἱοῦ του.
Στήν περίπτωσι τοῦ Φαρισαίου καί τοῦ Τελώνου, βλέπουμε τόν μετανοημένον τελώνην - ὁ ὁποῖος ἐν τούτοις ἦτο γεμᾶτος ἁμαρτίες - δεδικαιωμένον, ἐνῶ τόν Φαρισαῖον - ὁ ὁποῖος τηρεῖ σχολαστικά τόν νόμον - καταδικασμένον.
Τόν Ἀπόστολον Πέτρον, πού ἀρνήθηκε τρεῖς φορές τόν Χριστόν ἀλλά ἐν συνεχεία ἔκλαυσε πικρῶς, ὁ Χριστός μετά τήν Ἀνάστασιν Του, δέν τόν ρωτᾶ ἄλλο παρά μόνον ἐάν τόν ἀγαπᾶ, χωρίς νά τοῦ κάνει τήν ἐλαχίστη ἐπίπληξιν.
Στήν Παλαιάν Διαθήκην βλέπουμε τόν προφ.Δαβίδ νά διαπράτη μοιχείαν καί ἐν συνεχεία νά φονεύει τόν σύζυγον τῆς Βηρσαβεέ ( ΙΙ Σαμουήλ 11). Ἀπέναντι στήν μετάνοιαν τοῦ προφ.Δαβίδ, ὁ Κύριος δέν τόν ἀποβάλλει ἀλλά τόν κρατᾶ ἀγαπητόν του.
Οἱ Νινευῖτες πού μετανόησαν εὑρῆκαν εὐσπλαχνία ἀπό τόν Θεόν καί μόνον ὁ Ἰωνᾶς, σκεπτόμενος μέ ἀνθρώπινον τρόπον, περίμενε τήν τιμωρίαν τους (Ἰωνᾶς 3). Ἡ Ἁγία Γραφή εἶναι γεμάτη παραδείγματα καί ἐάν ἀρχίσουμε ἀπό τό Συναξάριο δέν θά τελειώσουμε.
Ἐν τούτοις, ὅταν ὁ Θεός βλέπη τόν ἁμαρτωλόν σκληροκάρδιον ἡ εὐσπλαχνία Του γίνεται σάν σπαθί πού
κόβει.Οἱ πρωτόπλαστοι, πού δικαιολογήθηκαν ἀντί νά μετανοήσουν, ἐκδιώκθηκαν ἀπό τόν Παράδεισον.Τήν ἐποχή τοῦ Νῶε, ὁ Κατακλυσμός ἔπνιξε σχεδόν ὅλην τήν ἀνθρωπότηταν.Τά Σόδομα καί τά Γόμορα, ὅπου οἱ ἁμαρτίες ξεπέρασαν κάθε ὅριο - ὅπως ὁ κόσμος σήμερα - ἔγιναν
παρανάλωμα πυρός.Ὁ Κύριος χρησιμοποιεῖ λόγους αὐστηρούς ἀπέναντι στήν σκληροκαρδία τῶν Γραμματέων καί Φαρισαίων.Ἐν συντομία: Ἡ δικαιοσύνη πρέπει νά εἶναι γεμάτη εὐσπλαχνίαν πρός τόν πταίσαντα πού μετανοεῖ καί ἡ
εὐσπλαχνία πρέπει νά εἶναι δίκαιη τιμωρώντας τόν πταίσαντα πού εἶναι ἀμετανόητος στήν ἁμαρτίαν του.

Ἱερ/χος Κασσιανός

Ἐν γνώσει μου περιμένω τόν Κύριον

Ἐν γνώσει μου περιμένω τόν Κύριον
Μέσα σ ́ αὐτήν τήν ταλαίπωρην ζωήν λαχταροῦμε τήν ἡσυχία, ἀλλά μετά βίας μόλις ἔρχεται λίγη νηνεμία, ἄλλες καταιγίδες σηκώνονται .
Στήν ἀρχήν τῆς πνευματικῆς ζωῆς εἶναι τά πάθη μας πού μᾶς τραβολογοῦν. Μόλις φθάσει ἡ ἀπάθεια, οἱ ταλαιπωρίες ἔρχονται ἀπ' ἔξω. Χωρίς νά φθάσουμε στό σημεῖο νά ποῦμε μέ τόν Σάρτρ : "Ἡ κόλασι εἶναι οἱ ἄλλοι" λέμε ὅπως ὁ Χριστός: "ἕως πότε ἀνέξομαι ὑμῶν;" (Μάρκ. 9:19)καί ψάλλουμε ὅπως ὁ Ψαλμωδός : "Τίς δώσει μοι πτέρυγας ὡσεί περιστερᾶς καί πετασθήσομαι καί καταπαύσω; ἰδού ἐμάκρυνα φυγαδεύων καί ηὐλίσθην ἐν τῆ ἐρήμῳ " (Ψαλμ. 54:6-7)

• ⁃  Ὄντες ἀπαθεῖς, τί μᾶς χρειάζονται αὐτές οἱ ταλαιπωρίες;
• ⁃  Νά μᾶς διατηρήσουν στήν ἀρετήν καί νά μᾶς προσανατολίσουν πρός τόν Θεόν, στόν
  Ὁποῖον εὑρίσκεται ἡ μόνη ἀληθινή εἰρήνη. Μέ ἄλλα λόγια, διά νά μή καθησυχάζουμε μέ τήν ψευδῆ ἡσυχία καί διά νά μᾶς ὠθήσει πρός Ἐκεῖνον πού εἶπε : "Δεῦτε πρός με πάντες οἱ κοπιῶντες καί πεφορτισμένοι, καγώ ἀναπαύσω ὑμᾶς" (Ματθ. 11:28).Ἐάν δέν εἶναι ἐξ αἰτίας τῶν ἁμαρτιῶν μας πού εἴμαστε καταβεβλημένοι, τότε εἶναι γιά τήν
  σωτηρία τοῦ πλησίον.Ἄς ἀναλάβουμε τόν ζυγόν τοῦ Χριστοῦ καί θά βροῦμε ἀνάπαυσιν. Ὅπως λέγει ὁ
  Ἀπόστολος : "ἀλλήλων τά βάρη βαστάζετε, καί οὕτως ἀναπληρώσατε τόν νόμον τοῦ Χριστοῦ" (Γαλ 6,2).

• ⁃  Σέ τί χρησιμεύουν οἱ κακοκαιρίες;
• ⁃  Γιά νά ριζώση γερά καί νά ἀναπτυχθῆ τό δένδρον ὥστε νά φέρη πολύ καρπόν. Ἡ τέλεια
  εἰρήνη θά εἶναι γιά τήν ἄλλη ζωή. Ἐν τούτοις, ἤδη σ' αὐτήν τήν ζωήν ἐδῶ, δοκιμάζουμε αὐτήν τήν εἰρήνην, ἀνάλογα μέ τό μέτρον πού ἔχουμε προχωρήσει στήν ἀρετήν.Ἐάν ὑποφέρουμε τίς περαστικές δοκιμασίες ἐδῶ κάτω, τότε "θά ἐξαλείψει πᾶν δάκρυον ἀπό
  τῶν ὀφθαλμῶν (ἡμῶν), καί ὁ θάνατος οὐκ ἔσται ἔτι, οὔτε πένθος, οὔτε κραυγή, οὔτε πόνος οὐκ ἔσται ἔτι ὅτι τά πρῶτα ἀπῆλθον" (Ἀποκ. 21:4)
  Ὅλα περνοῦν τελικά καί οἱ δοκιμασίες πού ὑποφέραμε ἄλλοτε καί τίς νομίζαμε ἀδιαπέραστες, τελικά βρῆκαν μία διέξοδον, μέ τήν βοήθειαν τοῦ Θεοῦ, καί ἔγιναν ἡ αἰτία νά ὡριμάσουμε περισσότερον.
  Ὅταν θά μάθουμε νά μή ἐλπίζουμε πουθενά, παρά μόνον στόν Θεόν καί ὄχι στούς ἀνθρώπους, πού εἶναι πάντα εὐμετάβλητοι, τότε ἡ ἡρεμία θά κατέλθη στίς καρδίες μας, σάν ἕνα πρωϊνό τριαντάφυλλον.
  Τό χρυσό μπαίνει στήν φωτιάν γιά νά καθαρισθῆ, ὄχι μόνον μίαν φοράν,ἀλλάἑπτά φορές(ἀριθμός συμβολικός πού σημαίνει τήν τελειότητα).
  Ἔτσι ἀκριβῶς καί ὁ Κύριος ἡμῶν ἐπιτρέπει νά περάσουμε ἀπό τίς δοκιμασίες ὥστε νά μᾶς βγάλη τούς μολυσμούς μας καί τίς ἀτέλειές μας, ὥστε νά μᾶς κάνη καθαρούς καί πολύτιμους σάν τό χρυσάφι.
  Τό ἀκατέργαστο διαμάντι μόνον ὅταν τό λειάνουν, δείχνει τήν ὀμορφιά του.
  Ὁ Θεός – ὅπως ὁ διαμαντοποιός – μᾶς λειένει τό ἴδιο καί τίποτε δέν μᾶς συμβαίνει τυχαία ἀλλά ὅλα μᾶς χρησιμεύουν γιά τό καλό μας.
  Γιά νά τελειώσω αὐτές τίς ἀπόψεις καί νά ἐπανέλθω σ' αὐτό πού εἶπα στήν ἀρχή: Ἐάν ταραζόμαστε, ἐπαναστατοῦμε, ἀνυπομονοῦμε, ὁ καρπός δέν θά φθάση ποτέ στήν ὡρίμανσιν ἀλλά στήν ἀποσύνθεσιν (δηλ. θά σαπίση).
  Δεχόμενοι τόν Κύριον μέ ὑπομονήν καί γνώσιν οἱ κόποι μας θά λάβουν γιά καρπό τήν εἰρήνην.
  Ἀρχιμ. Κασσιανός