ΤA ΟΦΕΛH ΤΗΣ ΝΗΣΤΕΙΑΣ

 Η νηστεία είναι µια έντονη περίοδος κατά την οποία καταβάλλουµε

ιδιαίτερη προσπάθεια για τη σωτηρία µας. Επιδιδόµαστε στη νηστεία του

σώµατος – που είναι η προσευχή του σώµατος. Αποφεύγουµε ορισµένα

τρόφιµα που διεγείρουν και τροφοδοτούν τις κακές µας συνήθειες, διότι η

νηστεία βοηθά στην πνευµατική µας πρόοδο. Αν και η νηστεία του

σώµατος έχει τη σηµασία της, η εσωτερική αποχή της ψυχής και του

πνεύµατος υπερισχύει. Παλεύουµε ενάντια στις αρνητικές µας προδιαθέσεις

και τις κακίες µας µε σκοπό να ανακτήσουµε την αγνότητα της ψυχής που

χάσαµε στον παράδεισο, ως αποτέλεσµα των αµαρτιών µας.

Η νηστεία του σώµατος πρέπει να γίνεται µε σύνεση, λαµβάνοντας υπόψη

την ηλικία, τις ασθένειες κ.λπ. Στόχος µας είναι να σκοτώσουµε τα πάθη

και όχι το σώµα. «Είναι καλό να ελέγχεις και να δαµάζεις τη σάρκα, αλλά

να τηρείς το µέτρο, που µπορεί επίσης να χρησιµεύσει στη σωµατική σου

υγεία, και αυτό είναι το καλύτερο.» Άγιος Θεόδωρος ο Στουδίτης (επιστολή

334).

Ιδανικά θα έπρεπε να ζούµε όλο το χρόνο όπως κατά τη διάρκεια της

Σαρακοστής, αλλά επειδή είµαστε εύθραυστοι και πνευµατικά αδύναµοι, η

Εκκλησία επιτρέπει περιόδους χαλάρωσης. Οι µεγάλοι ασκητές είχαν τη

δύναµη να αντέξουν όλη τους τη ζωή σε αυτή την προσπάθεια, εµείς,

όµως...

Η Σαρακοστή δεν µας αρρωσταίνει, αντιθέτως. «Έχει παρατηρηθεί εδώ και

πολλά χρόνια ότι ένας ασκητικός τρόπος ζωής, µε διατροφή χαµηλή σε

θερµίδες, είναι δυνατόν να παρατείνει το προσδόκιµο ζωής και να τονώσει

την υγεία µας.» (Αόρατο Ουράνιο Τόξο, Άρθουρ Φίστενµπεργκ). Μόνο τα

πάθη µας και η αποκήρυξη της αµαρτίας κάνουν τη Σαρακοστή δύσκολη.

Οι κακές συνήθειες παίζουν, επίσης, το ρόλο τους.

Κατά τη διάρκεια της Σαρακοστής πρέπει να σκεφτόµαστε να κάνουµε το

καλό, να βοηθούµε τον πλησίον µας. «Η ελεηµοσύνη είναι προτιµότερη

από τη νηστεία, την αποχή, τις ταλαιπωρίες. Σίγουρα χρειάζεται

περισσότερη προσπάθεια να ταπεινώσουµε τη σάρκα µας, αλλά τα οφέλη

της ελεηµοσύνης είναι πολύ µεγαλύτερα.» Άγιος Ιωάννης Χρυσόστοµος

(οµιλία 81 για το κατά Ϊωάννη Ευαγγέλιο)

Οι νηστείες, ειδικά η Μεγάλη Νηστεία, έχουν θεσπιστεί για να µας

προετοιµάσουν για τις γιορτές που πλησιάζουν. Δίνουν αξία στη γιορτή.

Όποιος δεν γνωρίζει την στέρηση, δεν µπορεί να εκτιµήσει το ευεργέτηµα

που ακολουθεί.

Η νηστεία του σώµατος χωρίς τη νηστεία της ψυχής δεν έχει καµία αξία.

«…Νηστεύω δὶς τοῦ σαββάτου», έλεγε ο Φαρισαίος (Λουκάς 18,12), αλλά η

νηστεία του δεν ήταν ευάρεστη στον Κύριο, γιατί ήταν κηλιδωµένη από την

υπερηφάνειά του. Και ο Κάιν πρόσφερε θυσίες στον Θεό, αλλά ο Θεός «ἐπὶ

δὲ Κάϊν καὶ ἐπὶ ταῖς θυσίαις αὐτοῦ οὐ προσέσχε» (Γένεση 4,5) Και λέει ο

Κύριος « ἐν γὰρ ταῖς ἡµέραις τῶν νηστειῶν ὑµῶν εὑρίσκετε τὰ θελήµατα

ὑµῶν καὶ πάντας τοὺς ὑποχειρίους ὑµῶν ὑπονύσσετε.» δηλαδή, «διότι και

κατά τη νηστεία σας πραγµατοποιούσατε τα δικά σας εγωϊστικά θελήµατα.

Καταπιέζατε και τραυµατίζατε όλους εκείνους, που ήταν υποχείριοί σας.»

(Ησαΐας 58,3). Και συµπληρώνει λίγο πιο κάτω: «οὐχὶ τοιαύτην νηστείαν

ἐγὼ ἐξελεξάµην, λέγει Κύριος, ἀλλὰ λύε πάντα σύνδεσµον ἀδικίας, (...)·

διάθρυπτε πεινῶντι τὸν ἄρτον σου καὶ πτωχοὺς ἀστέγους εἴσαγε εἰς τὸν

1οἶκόν σου· ἐὰν ἴδῃς γυµνόν, περίβαλε, καὶ ἀπὸ τῶν οἰκείων τοῦ σπέρµατός

σου οὐχ ὑπερόψει. τότε ῥαγήσεται πρώϊµον τὸ φῶς σου, καὶ τὰ ἰάµατά σου

ταχὺ ἀνατελεῖ, καὶ προπορεύσεται ἔµπροσθέν σου ἡ δικαιοσύνη σου, καὶ ἡ

δόξα τοῦ Θεοῦ περιστελεῖ σε.» Μας εξηγεί, λοιπόν, ο Κύριος: «Δεν επέλεξα

και δεν όρισα εγώ τέτοια νηστεία, λύσε κάθε δεσµό µε την αδικία (…).

Κόψε το ψωµί σου και µοιράσου το µε τον φτωχό. Βάλε αστέγους στο σπίτι

σου, εάν δεις γυµνό ντύσε τον. Και απέναντι στους οικείους σου µη δείξεις

αδιαφορία και περιφρόνηση. Εάν τηρήσεις αυτά, τότε θα λάµψει σαν την

αυγή το χαρούµενο φως της γαλήνης και της χαράς σου. Γρήγορα θα

θεραπευτούν οι πληγές σου και θα αποκατασταθεί η υγεία σου. Μπροστά

σου θα προπορεύεται η αρετή σου, η δε δόξα του Θεού θα σε περιβάλλει

πάντοτε.»

Ας µην ξεχνάµε ότι κατά τη διάρκεια αυτής της ευλογηµένης περιόδου της

νηστείας, ο Πονηρός οργίζεται ιδιαιτέρως εναντίον µας. Ο Ιησούς «ἡµέρας

τεσσαράκοντα πειραζόµενος ὑπὸ τοῦ διαβόλου, καὶ οὐκ ἔφαγεν οὐδὲν ἐν

ταῖς ἡµέραις ἐκείναις· ...» (Λουκάς 4,2) και αυτός του υποσχέθηκε όλα όσα

επιθυµούν τα πάθη µας: δόξα, χρήµατα και απολαύσεις.

Η νηστεία του σώµατος έχει τα όριά της, λόγω των αναγκών και της

εύθραυστης φύσης του καθενός, καθώς δεν έχουµε τη δύναµη του

Χριστού. Αλλά η αποκήρυξη των αµαρτιών µας και ο εξαγνισµός των

παθών µας εξαρτώνται µόνο από τα «όρια» της θέλησής µας. Δυστυχώς,

είναι η καλή ή η κακή µας θέληση που αποφασίζει. Ας κάνουµε, λοιπόν, µια

προσπάθεια, γιατί από αυτό εξαρτάται η ζωή και ο θάνατος της ψυχής µας.

Αν δεν το καταφέρνουµε πάντα τέλεια, ας ταπεινωθούµε, και η

ταπεινότητα θα αναπληρώσει την αδυναµία µας!

Η φλυαρία είναι, επίσης, ένα ελάττωµα, και γι' αυτό σταµατώ για να µην

υποπέσω σε αυτό.

Α. Κασσιανός